24.12.2019, Salı

Konur Alp

Kuruluş: Osman, Bozdağ Film imzalı, ilk bölümü 20 Kasım 2019 tarihinde yayınlanan, yönetmeliğini Metin Günay'ın yaptığı, senaryosunu Mehmet Bozdağ'ın kaleme aldığı tarih ve kurgu türündeki Türk yapımı dizisindeki Konur Alp karekteri

Gaza etrafında bir araya gelerek yükselen Osmanlıların ilk akınları kuşkusuz Kayıları aşiretten devlete taşıyarak kendi adı ile anılan bir devlet vücuda getiren Osman Gazi ile başladı. Osman Gazi’nin bu akınları esnasında kendisine güven veren sağlam silah arkadaşları vardı. Bu gaziler ile birlikte dinamik bir güç kazanan Osman Gazi artık Bizans’ın yeni korkusu Moğol önünde yenilen Anadolu Türklüğünün de yeni umudu olmaya başlamıştı. İşte bu sadık gaziler içinde Konuralp apayrı bir yere sahipti.

Osman Gazi daha Kayıların başına bey olmadan önce kendine sağlam ve sıkı arkadaşlar edindiği kişilerle birlikte hareket etmekteydi. Av seferlerine küçük akınlara hep aynı arkadaşları ile birlikte gidiyordu. İşte Akçakoca, Samsa Çavuş, Aykut Alp, ve Gazi Abdurrahman gibi bu sağlam arkadaşlarının arasında Konralp’da yer almaktaydı. Gün gelip de Osman Gazi Kayılara bey olduğunda, bu arkadaşları da en güvendiği komutaları oldu. Osmanlı'yı yükselten akınlarda bu yiğit komutanlar ile birlikte gerçekleşiyordu. Konuralp de bu gaziler içinde istisna bir yer tutmaktaydı. Anlatılarda Konuralp Osman Gazi’nin en güvendiği komutanı olarak yer bulmaktadır. 

Kökleri

Osman Gazi’nin yiğit ve sadık silah arkadaşı olan Koruralp, Selçuklular tarafından batı uçlarına akın ile görevlendirilmiş bir uç beyi ailesi soyundan geldiği düşünülmektedir. Selçuklular tarafından uçları müdafaa ve yeni akınlar için gönderdiği gazilerin büyük çoğunluğunun bu uç beyleri içinde daha kalabalık ve kuşatıcı ve töre uyarınca da daha “kutlu”  olan Oğuz boyu Kayılar etrafında toplandıkları söylenebilir.

Osman Gazi ve Konur Alp Akçakoca

 

Akçakoca ve Konuralp’e verilen Karaçepüş ve Ab Suyu Kaleleri Sakarya ve İzmit havzalarına gerçekleştirilen akınlar için üs olarak kullanılmış ve bu zaman dilimi (Bursa’nın fethine kadar) içerisinde sayısız akın gerçekleştirilmiştir. Konuyu Aşıkpaşazâde eserinde şu şekilde aktarmaktadır:

“…El-hâsıl-ı kelâm İznik’e râhatlık virmez oldılar (Samsa Çavuş). Ve bir tarafdan Koñur Alp Akyazı‘ya meşguldı ve bir tarafdan Akça Koca İznikmîd (İzmit) tarafına meşgûlıdı. ve bu uçlar be gâyet işlenür oldı. Ve bu gâziler şöyle dürişürler kim fethleri mukarrer olına. Giceler uyku uyumazlar, gündüz at arkasından inmezlerdi; kâyim turulardı.

Koñur Alp kılıcı Bolı’ya saldı
Velî Akyazı’da Düzbâzâr’ı aldı
Uzunca Bil’de kâfire bulandı
İki gün iki gece hoş dürişdi
Oradan kâfiri döndürdi kogdı
Akova’ya segirdür Koca
Gâzi Rahmân yaturmaz halkı gice
Çıkar İstanbol’uñ kâfiri dem dem
Kırar bunları gâziler iy hoca

Bu uçlarda bunlar dürişdiler kim bu iklîmleri Müsülmânlık ideler; zamân ıla kendülerüñ adı añıla.”

Konur Alp doğuya yönelerek Akyazı, Tuzpazarı, Uzuncabel ve Bolu üzerine akınlar düzenlerken Akçakoca (ve emrindeki Gâzi Rahman) ise Akova, İzmit ve Kocaeli yarımadasının batısında bulunan Samandıra, Aydos kalelerinin olduğu bölgeye yönelmiştir. Aşıkpaşazâde bu aktarımı yukarıda bahsedildiği gibi zaman belirtmeden  iki olay (Karaçepüş/Karatekin Kaleleri ile Bursa Kalesi’nin fethi) arasına yerleştirilmiştir. Burada bahsi geçen zaman yaklaşık 20 yıldır. Gerçekleşen akınlar ve yerleşimler Harita 1’de görülmektedir.

Konuralp’in Gazaları

Osman Gazi’nin yakın silah arkadaşlarından Konuralp, Kuzey Batı Anadolu’da yoğun bir akın faaliyeti yürüttü. Pek çok tekfura boyun eğdiren Konuralp, Kayıların aşiretten devlete geçişlerinden önemli katkısı olan bir gaziydi.  Osman Gazi’nin yakın silah arkadaşı olan Konuralp Osman Gazi’nin vefatından sonra da Orhan Gazi’nin emrine girerek akın ve fetihlerini arttırarak devam ettirdi. Orhan Gazi’den aldığı emir ile kuzeye yönelerek bu yöne akınlara başlamıştı. Bu sistematik akınların neticesinde; Adapazarı, Akyazı, Mudurnu ve Düzce civarlarını fethetti. Bu yönde son olarak Konrapa’yı da fethetti. Daha sona kendisi gibi bu muhitte akınlara girişen gazi beyler ile güçlerini birleştirerek Aydos’u fethetti.

Savaş taktiklerinde usta olduğu bilinen Konuralp’in ilerleyen yıllarda Geyve, Alp Suyu, Karacebüş hisarlarını fethetmişti. Sonrasında da bu muhitte bulunan diğer akıncı beyleri Akçakoca ve Abdurrahman Gazi ile birlikte Bizans devrinde Regio Tarsia adı verilen Akova’ya akınlara başlattı.

Takip eden yılda ise Konuralp, Bolu ve çevresine bir sefer düzenledi, Düzbazar’ı ele geçirdikten sonra da, şimdi yeri hala belirlenemeyen Uzunca-Bel’de de Bizanslılar’la iki gün vuruşmayarak bekledi ve arkasından son darbeyi vurarak beldeyi fethetti.  Bunların yanında aynı muhite bulunan Mengen ve Gerede’nin de Konur Alp tarafından fethedildiği çeşitli kaynaklarda belirtilmektedir.

Vefatı

Osmanlıların en büyük hedeflerinden, Osman Gazi’nin rüyası ve vasiyeti olan Bursa’nın fethinde büyük yararlıklar gösteren Konuralp, Bursa’nın fethinde katkısı olan beyler arasında yerini aldı. Bu onun katıldığı bilinen son seferi oldu. Konuralp aynı yıl içinde vefat etti. Konuralp fethettiği birçok yerin yönetimini de elinde bulunduruyordu. Onun vefatı ile yeni bir idari düzenlemeye gidilmiş ve Sultan Orhan Gazi tarafından bu toprakların idaresi daha başka yerlerle birleştirerek Şehzade Murad’a verildi.

Konur Alp’in kabrinin nerede olduğu kesin olarak bilinmemekte, fakat Düzce taraflarında olduğu tahmin edilmektedir.  Düzce’nin Konuralp ilçesinde türbesi ve Söğüt’te Ertuğrul Gazi’nin mezarının bulunduğu yerde makam kabri var ise de her ikisi de asıl kabri değildir.

Bir Gazi Bir Çok Şehir

Batı Anadolu’nun kuzey uçlarından pek çok beldenin Türk yurdu haline gelmesini sağlayan Konuralp en çok Düzce ve çevresinin fethi ile özleştirilmiş ve burada kendi adı ile bir şehir oluşmuştu. Bunun dışında bölgede birçok mevki ve köy onun adı ile anılmaktadır.  Bunların ilk akla geleni Adapazarı’nın Hendek ilçesinin de bir dönem Konuralp adıyla anılmasıdır bununla beraber Melen Çayı vadisinin tamamının da Konuralp Eli şeklinde adlandırıldığı bilinmektedir.

Düzce’ye bağlı Konuralp Mahallesi’nde bulunan türbe, 1323 yılında şehri Bizanslılardan alan Konur Alp’e aittir. Bugün yeni bir yapı gibi görünen türbenin içinde üç mezardan birinin de Konur Alp’in yakınlarından Ali Hamza’ya ait olduğu bilinmektedir.