02.05.2020, Cumartesi

Bozcaadalı Hasan Hüsnü Paşa

 

 

 

II. Abdülhamid döneminde Bahriye Nazırlığı görevinde bulunmuş amiraldir. 1853 yılında Sinop Baskını'nda şehit olan Bozcaadalı Piyale Hüseyin Paşa'nın oğludur.Deniz Harp Okulu'na 1842'de girdi ve 5 Mayıs 1849'da mezun oldu. 1853'de yüzbaşı (kolağası) 1855'de binbaşı, 1862'de kaymakam, 1864 yılında miralay, 1871'de liva amiral, 1872'de ferik amiral 1877 yılında donanma komutanı olup Osmanlı-Rus savaşı sırasında Karadeniz'de filo komutanı olarak görev yaptı. 12 Ocak 1881 yılında da Bahriye müşiri rütbesiyle Bahriye Nazırı oldu. Bahriye Nazırlığı görevinde en uzun süre (23 yıl) bulunmuş kişidir. Damadı Osman Paşa 1890 yılında Japonya açıklarında kayalıklara çarpıp batan Ertuğrul Fırkateyni'nin komutanıydı. 27 Temmuz 1903 tarihinde vefat etti. Mezarı Eyüpsultan semtinde, eski Boyacı Sokak, yeni Sultan Reşat Caddesi üzerinde ve kendi adını taşıyan kütüphanesinin karşısındadır. Türbesinin restorasyonu aslına uygun olarak 1999 yılında yapılmıştır.Kadıköy Hasan Paşa Camii (1889), Fatih semtinde Divittar Keklik Mehmet Efendi tarafından yaptırılan ve yangından dolayı kullanılmayan mescidi ahşap ve kubbeli olarak 1882 yılında Divittar Keklik Mehmet Efendi Cami olarak yeniden yaptırmıştır. Eyüp Kaptan Paşa Cami, Cami esasen 16. yüzyılda Gürcü asıllı Mahmut Ağa tarafından minbersiz ve minaresiz yapılmıştır. 1900’lü yıllarda bugünkü haline Hasan Hüsnü Paşa Tarafından getirilmiştir.Eyüp Hasan Hüsnü Paşa Çeşmesi, Kadıköy Hasan Hüsnü Paşa Çeşmesi, Kasımpaşa Yel değirmeni Cami, Trabzon Akkısa Cami ve Refahiye Cami de Hasan Hüsnü Paşanın eseleri arasında gösterilir.Eyüpsultan'da 1904 yılında adına yaptırılan Hasan Hüsnü Paşa Türbesi bulunmaktadır. Eyüpsultan'da bulunan türbesinin olduğu yerde bir de tekkesi vardır. Tekke de tevhidhane, baninin türbesi ve kütüphane odaları mevcuttur. 1998 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından restorasyonu yaptırılmıştır. Türbesinin karşısında bir de Hasan Hüsnü Paşa Kütüphanesi bulunmaktadır. Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesinde "Hasan Hüsnü Paşa koleksiyonu" bulunmaktadır. İstanbul Deniz Müzesi, II. Abdülhamit’in emriyle, Hasan Hüsnü Paşa tarafından kurulmuş 31 Ağustos 1897 tarihinde halka açılmıştır.Günümüzde “Deniz Kuvvetleri Dergisi” adı ile yayın hayatına devam eden “Ceride-i Bahriyye” ve “Mecmua-i Fünun-u Bahriyye” adında iki dergi Hasan Hüsnü Paşa’nın, II. Abdülhamit nezdindeki girişimleri ile yayın hayatına başlamıştır. İlk sayıları 26 Haziran 1889 (13 Haziran 1305)

 

 

 

Boyacı Sokağı üzerinde ve Hasan Hüsnü Paşa Türbesi karşısındadır. 1319 (1901) tarihinde, biraz ilerideki camiden evvel türbesi ile beraber yaptırmıştır. Vakfiyesi 1309 (1891) tarihli olup Vakıflar Genel Md. arşivi, Defter 571 S: 249251 de kayıtlıdır. Kütüphanede 1052 yazma ve 416 adet basma eser vardı. 1957 de Süleymaniye Genel Kütüphanesi'ne götürülmüştür. Daha evvel 1942 tarihinde Hüsrev Paşa Kütüphanesi ile birleştirilmiş idi. Kütüphane binası iki katlı ve kargirdir. Kitabesi yoktur.

1942'de Jandarma Dairesi olmuştur. Şimdi Halk Sağlığı merkezidir. Hasan Paşa'nın ayrıca türbesi içinde de küçük bir kütüphanesi vardı. Dolap ve masası halen mevcuttur. Burada, 380 yazma ve 500 basma eser vardı. Bunlar da Süleymaniye'ye nakledilmiştir.

Kaynak: (M. Hâlid Tanık, Hz. Halid ve Eyüp Beldesi S: 41) (G. Kut - N. Bayraktar, Yazma Eserlerde Vakıf Mühürleri S: 149)

Bozcaadalı Hasan Hüsnü Paşa Türbesi