19.01.2013, Cumartesi

Mahidevran Sultan

     
Mahidevran Sultanماه دوران سلطان Mahidevran Sultan
ماه دوران سلطان
bazı kaynaklarda adı Gülbahar olarak da geçmektedir; 1500 civarı - 3 Şubat 1581, Bursa), Osmanlı Padişahı I. Süleyman'ın eşi, Şehzade Mustafa'nın, Şehzade Ahmed'in, Raziye Sultan'ın annesi. 1500 yılı civarında doğmuş olup, ilk adının "İklimbahar" olduğu diğer görüşe göre Bosfor olduğuve Kafkas kökenli (bazı kaynaklarda ise Arnavut)olduğu iddia edilmektedir.

İlk yılları

  Hareme giren tüm kadınlar gibi baba adı harem kayıtlarına Abdullah ya da Abadülmennan olarak geçer. Mahidevran Sultan'ın Çerkez Kaberdey Prensi Temruk Bey'in kızı olduğu ve Kanuni Sultan Süleyman'ın haremine Süleyman Kefe sancak beyiyken 11 yaşında özel olarak yetiştirilmek üzere girdiği bilinir. 

Nikahı

Saruhan Sancak Beyi Şehzade Süleyman'ın Manisa Sarayı'ında birkaç senelik eğitimin ardından Ayşe Hafsa Sultan tarafından güzelliğine itafen "Gülbahar" adını alarak şehzadeye sunulur. Hür bir kadın olduğu için Şehzade Süleyman'la nikahlanır. 1515 yılında Süleyman'ın en büyük erkek çocuğu olan Mustafa'yı dünyaya getirmesinin ardından Mahidevran adını aldı. 1520 eylülünde I. Selim'in vefat etmesinin ardından Süleyman'ın Osmanlı padişahı olması üzerine çocuğuyla birlikte İstanbul'a geldi.

Haseki Sultanlık dönemi

Şehzade Mustafa yetişkinliğe ulaşınca Osmanlı geleneklerine uygun olarak Saruhan Sancak Beyi olarak görevlendirildi. Yine gelenek olduğu üzere annesi Mahidevran Sultan da oğluyla birlikte Saruhan'a gitti.Mustafa'nın Amasya ve Karaman'daki valiliklerinde de onun yanında bulundu. 6 Ekim 1553 tarihinde Süleyman, Konya'da bulunan oğlu Mustafa'yı kendisini tahttan indirmeyi planladığı inancıyla boğdurttu. Mustafa'nın cenazesi Bursa'ya gönderilirken, Mahidevran ile Mustafa'nın kızı ve cariyeleri de Bursa'ya sürüldü.

Bursa'daki hayatı ve vefatı

Bursa'da yaşadığı evin kirasını ödeyemez duruma geldi ve birçok yere borçlandı.Süleyman'ın bir diğer eşi Hürrem Sultan'ın 1558'deki ölümünden sonra,oglu padisah II.Selim, Bursa kadısı aracılığıyla Mahidevran'ın borçlarını ödetip kendisine ödenek bağlatırken; ertesi yıl ise Bursa Hisarı'nda, İmaret-i İsâ mahallesindeki Leyszâde evini kendisine aldırttı. Kendisine verilen ödenekle geçinen Mahidevran, oğlu Mustafa'nın Muradiye'deki mezarının üstüne Mustafa-i Cedit Türbesi'ni yaptırırken, türbenin bakımı için evinin yanında iki değirmen ve yüz bin dirhem gümüş para vakfetti.3 Şubat 1581 tarihinde vefat etti ve oğlunun yanına gömüldü.